2022/10/28

Dementia 101 - ඩිමෙන්ෂියාව හඳුන්වාදීම

අපි ඩිමෙන්ෂියා ගැන කොතරම් දන්නවාද?

ඩිමෙන්ෂියා ගැන සරළව, දැන ගත යුතුම තොරතුරු කතා බහ කරන්නට ඉස්සර වෙලා, අපි, දැනට අපි මේ ගැන දන්නා දේ ටිකක් හොයල බලමුද?

ඔව්, සමහර විට අපි මේ ගැන කිසිම දෙයක් දන්නේ නැතිව ඇති, සමහර විට ටිකක් දන්නවත් ඇති. සමහර කෙනෙක්, ඒ ගැන හොයන්න කැමැත්තෙන් ඇති. මේ හැමෝටම හරියන්නත් එක්ක, ගමනට ආරම්භයත් එක්ක, මෙන්න මේ ප්රශ්න පත්තරේට උත්තර හොයමුද?

කැමති නම් උත්තර ටික කොමෙන්ට් කරන්න, නැත්නම් ඔබම සටහන් කරගන්න. වැරදුනා කියල පන්තියෙන් එළීයට යන්නේ නෑ, කවුරුවත් ඔබව මනින්නෙත් නෑ, මේක අපේ තැන, අපි එකතු වෙලා අත්දැකීම දැනුම බෙදාගනිමු.

මෙන්න ප්රශ්න පත්තරේ

මෙන්න ප්රශ්න පත්තරේ, හරි ලේසියි උත්තර දෙන්න.

පහත වගන්ති කියවලා නිවැරදියි (True) හෝ වැරදියි (False) ලකුණූ කළාම ඇති.

(බලන්න එතැනත් 50%ක් හරියන්න පුළුවන්නේ 😃)

  1. අද දවසේ දියුණූ වෛද්ය ප්රතිකාර ඔස්සේ ඩිමෙන්ෂියාව සුව කළ හැක.
  1. ඩිමෙන්ෂියා යනු තනි රෝග තත්ත්වයක් නොවන, ලක්ෂණ ගණනාවක එකතුවකි.
  1. ඩිමෙන්ෂියාව, මානසික රෝගයකි.
  1. ඇල්සයිමර් රෝගය, කාන්තාවන්ට පමණක් ඇති වේ.
  1. ඩිමෙන්ෂියාව සමඟ ජීවත් වන්නෙකු, මානසික අවපීඩනයේ ලක්ෂණ පෙන්විය හැක.
  1. ලංකාවේ ඩිමෙන්ෂියා තත්ත්වය තවමත් නැත.
  1. පවුලේ අයෙක් ඩිමෙන්ෂියා තත්ත්වයෙන් පෙළේ නම් අනිවාර්යයෙන්ම රෝහල් ගත කර ප්රතිකාර කළ යුතුමය.
  1. නිදිවැරීම, ඩිමෙන්ෂියා තත්ත්වය ඇති වීමට බලපෑ හැක.
  1. වියපත්වීමේ එක් අවස්ථාවක් ලෙස ඩිමෙන්ෂියාව ඇතිවීම සිදුවේ.
  1. ඩිමෙන්ෂියාව සමඟ ජීවත්වන අයෙක්ට සියල්ල අමතක වුවත්, තම නම අමතක නොවේ.

පිළිතුරු ඊළඟ ලිපියෙන්

පිළිතුරු ඊළඟ ලිපියෙන්.

ඔබ කැමති නම් පිළිතුරු, ප්රශ්න අංකය සහ T හෝ F ලෙස සටහන් කරන්න. නැත්නම් ඔබ සටහන් තබා ගන්න.

අපි බලමු විභාගේ පාස්ද කියලා.

2022/10/21

ඩිමෙන්ෂියාව සහ SL Dementia

ඩිමෙන්ෂියාව

ඩිමෙන්ෂියාව කියන්නේ, මොළයේ සෛල අතර සම්බන්ධතා දුර්වල වෙමින්, බිඳ වැටෙමින් හානිවී යාම නිසා, අදාල පුද්ගලයාගේ මතකය, චර්යාව වගේම තීරණ ගැනීමේ හැකියාව සහ එදිනෙදා කටයුතු පවා අපහසුතාවයට පත්වන තත්ත්වයක්.

තනි රෝග තත්ත්වයකට වඩා, ලක්ෂණ විශාල ප්රමාණයක් මතු කරන තත්ත්වයන් ගණනාවක් එකතුවක් ලෙසයි අද දවස වෙත්දි වෛද්ය විද්යාව තුල "ඩිමෙන්ෂියාව" දකින්නේ.

වියපත් ප්රජාව අතරේ හඳුනාගැනීමට වැඩි අවස්ථාවක් තිබුණත්, එය එතැනින් සීමාවන්නේ නැහැ. එහි අවස්ථා අනුව විවිධ වයස් සීමාවලදී මෙම තත්ත්වය ඇතිවන්නට පුළුවන්. වියපත් ප්රජාව තුල බහුලව හඳුනාගත හැකි වුවත්, මෙය "සාමාන්ය වියපත් වීමේ කොටසක්" ලෙස හඳුනාගන්නේ නැහැ.

ඩිමෙන්ෂියාව සහ ලංකාව

බටහිර රටවල බහුලව ඇති බව සංඛ්යා ලේඛණමය වශයෙන් හඳුනාගත්තත්, ශ්රී ලංකාව තුලද මෙම තත්ත්වය හඳුනාගන්නට පුළුවන්.

එමෙන්ම "නාමිකව හඳුනාගැනීමක්" නොකර, සමාජය තුල නොහඳුනාගත් "වියපත් පුද්ගලයන්" ලෙස මෙම තත්ත්වයෙන් පීඩා විඳින සෑහෙන පිරිසක් සිටින්නට පුළුවන්. ඒ, මෙම තත්ත්වය පිළිබඳව සමාජයීය වශයෙන් ඇති දැනුම අඩුකම, සංඛ්යාලේඛනමය දත්ත වල ඇති අසම්පුර්ණ බව, අවශ්ය සෞඛ්යය පහසුකම් වෙත ළඟා වීමේ අපහසුතා වැනි ප්රායෝගික ගැටළු, සහ පොදුවේ "වයසට යාම නිසා" ඇති වන වෙනස්කමක් ලෙස "සාධාරණීකරණය" කරමින් අදාල පුද්ගලයා මෙන්ම, පවුලේ සහ සමාජයද පීඩාවකට ලක්වන අවස්ථා හඳුනාගන්නට පුළුවන්.

එමෙන්ම, මේ වන විට ඩිමෙන්ෂියාව පිළිබඳ යම් දැනුමක් හුවමාරු වෙමින් තිබුණත්, එයින් බහුතරයක්ම "ඉංග්රීසි භාෂාවෙන්", සෞඛ්යය වෘත්තිමය භාෂාවක් සහිත පරිසරයක පැතිරී ඇති බව දැක ගන්නට පුළුවන්.

නමුත්, ඩිමෙන්ෂියාව ඇති වන්නේ භාෂාව, තත්ත්වය, බෙදා වෙන් කර නොවේ. එය ඕනෑම අයෙක්ට මතුවිය හැකි තත්ත්වයකි.

විශේෂයෙන්ම, ඉදිරි කාළය තුල ලංකාවේ වියපත් ප්රජාව වැඩිවීමේ ප්රවණතාවය සහ පොදුවේ ලෝකයේ ඩිමෙන්ෂියා වැඩි වීමේ ප්රවණතාවය සැලකිල්ලට ගත් කළ, මෙම තත්ත්වය පිළිබඳ තමන්ට දැනෙන භාෂාවෙන්, තමන්ට තේරුම් ගත හැකි ප්රමාණයෙන්, "නිවැරදිව දැන සිටීම", අදාල තත්ත්වයට පත්වන්නාට මෙන්ම, එම පවුලේ සහ සමාජයේ අයටද උපකාරයක් වනු ඇත.

SL Dementia

මෙම බ්ලොග් පිටුව නිර්මාණය වන්නේ පෙර කී හිදැස සම්පුර්ණ කිරීමේ අරමුණිනි. එනම්, ඩිමෙන්ෂියාව පිළිබඳ වෘත්තීය පරිසරයේ ප්රජාව පමණක් නොව, සාමාන්ය ගමේ නිවසේ සිටින පාසල් දරුවද දැනුවත් විය යුතුය යන අදහසිනි.

එම නිසා, මේ තුල ඩිමෙන්ෂියාව සහ ඒ ආශ්රිත තත්ත්ව ගැන සංකීර්ණ වෛද්ය විද්යාත්මක සොයා ගැනීම් මෙන්ම, ඒවා සරළව තේරුම් ගත හැකි මට්ටමේ පැහැදිලි කිරීම් වල සිට ඩිමෙන්ෂියාවේ විවිධ ලක්ෂණ, හඳුනාගැනීම්, වලක්වා ගැනීම හෝ තත්ත්වය ඇති වීම ප්රමාද කරගැනීමේ ප්රායෝගික උපක්රම, ඩිමෙන්ෂියා සත්කාරය, ප්රතිකාර හෝ චිකිත්සාවන් තුල ඇති ක්රම, සහ ඒ ආශ්රිත දැනුමද පියවරෙන් පියවර බෙදා ගන්නයි අදහස.

SL Dementia ඩිමෙන්ෂියා සුව අසපුව වෙත මෙම ලිංක් එක ඔස්සේ එක්විය හැක.