කැනඩාවේ ෆොරස්ට් හයික් එකක් ආරක්ෂිතව, සහ සතුටින් ඒ ගමනේ සුවය විඳිමින් යන්නට වැදගත් විය හැකි කරුණූ කිහිපයක් එකතු කරමින් ආ මේ ලිපි පෙලේ හත්වන පියවර මේ.
මේ ලිපිය තුල මෙතෙක් කතා කරමින් ආ, “විය හැකි” අනතුරු වල ඊළග පියවර සහ හයික් එකදී අනුගමනය කරන යම් සදාචාරාත්මක නීති රීති කිහිපයක් ගැන කතා කරන්නට හිතුවා.
හයිපොතර්මියාව නම් මරණීය සීතල
මේ පරිසර බලපෑම් ඔස්සේ විය හැකි අනතුරු අතරින්, කැනඩාව වගේ සීතල විය හැකි රටක මුලින්ම කතා කරන අවදානම තමයි , පරිසර උශ්නත්වය අඩුවීම තුල විය හැකි හයිපොතර්මියා කියන තත්ත්වය. දැන් කෙනෙක් හිතන්න පුළුවන්, “හයිපොතර්මියා එන්න, හුඟක් සීතල වෙන්න ඕන නේද ථ වින්ටරේ එකේ නොගියානම් හරිනේද” කියල. නැහැ, වින්ටර් ඒක විතරක් නොවේ, සමර් එකේ වුනත් මේ අවදානම මුහුණදෙන්න පුළුවන්. සමහර විට පරිසර උශ්නත්වය සෙල්සියස් දහයක් වගේ (ඒ කියන්නේ ටිකක් උණූසුම් වගේ දැනුනත්) තත්ත්වයකදී වුනත් හයිපෝතර්මියා කියන අවදානමට මුහුණදෙන්න පුළුවන්. හේතුව මේකයි, සුළගේ වේගය, එහි ආර්ද්රතාවය , හිරු එළිය ලැබෙන ප්රමාණය වගේම වේගවත් සුළංධාරාවන්ට හයික් එක තුලදී මුහුණදෙන දිශාව වගේ සාධක එකතු වුනාම ,මේ අවදානම මතු වෙන්න පුළුවන් පෙර කී උණූසුම් දවසක වුනත්. ඒ කියන්නේ ඉතින් වින්ටරේ හරි, ෆෝල් එකේ වුනත් වෙන්න පුළුවන් අවදානම ගැන වෙනම කියන්න ඕන නැහැනේ. ඒ නිසා, විය හැකි හයිපෝතර්මියා, සීතල වීමෙන් පරිස්සම් වෙන්න කළ යුතු දේ ගැන මෙහෙම කෙටියෙන් කියන්නම්.
ආ, ඊට ඉස්ස වෙලා මෙහෙම හයිපෝතර්මියා තත්ත්වයට පත් වුනොත් මතුවිය හැකි ලක්ෂණ කිහිපයක් ගැන කතා කරල ඉමු.
මුලින්ම ඉතින් සීතල වෙලා වෙව්ලන්න ගන්න එක කවුරුත් දන්නවනේ, මේ තත්ත්වය තව දුරටත් එහාට යත්දි ටිකක් කල්පනාව අඩු වෙලා යන, කතා කරන එක පවා අපැහැදිලි බවට පත්වන , සමහර විට කතා කරන්නට අපහසුවන තරමට පත් වෙලා, හයික් එක යන එක තබා, ඇවිදීමටත් බැරි තරමට පත්වෙන්න පුළුවන්. අවදානම වෙන්නේ , මේ මූලික ලක්ෂණ හදුනගෙන, මෙම තත්ත්වයෙන් ගැලවීමට අවශ්ය කටයුතු නොකළොත්, මේ හයිපෝතර්මියාව , පුද්ගලයෙක් සීතල මරණයක් දක්වා වුනත් ගෙනියන්න පුළුවන්.
අපි හිතමු, අපේ කණ්ඩායමේ කෙනෙක් මේ විදියට සීතලට ලක් වෙලා මේ කියන මූලික ලක්ෂණ කිහිපයක් පෙන්වනවා කියලා. දැන් , “අනේ මේ වෙව්ලන්න තරම් සීතලක්ද” කියල බොරු චණ්ඩිකම් දාගෙන තවත් ඉස්සරහට යන්න එපා, විශේෂයෙන්ම කඳු මුදුණ දිහාවට, හෝ වේගවත් හුලං ධාරාවන් වලට මුහුණදෙන්නට වන දිශාවට යන්න එපා.
✅හොඳම දේ, පුළුවන් තරමින් සුළඟින් ආවරණය වෙන්න බලන්න. හයික් එක තුල ගස් සහිත ප්රදේශයක් ඇත්නම් ඒ ඔස්සේ ආවරණයක් ගන්න. ටෙන්ට් එකක්, හෝ ටාර්ප් එකක් ඇත්නම් එයින් ආවරණයක් හදා ගන්න. අඩුම තරමේ ස්ලීපිං බෑග් එකක් ඇත්නම් එය තුලට රිංගවන්න. මේ විදියට ආවරණයක් ඇත්නම් පමණක්, තෙත් ඇඳුම් ඉවත් කර , වියළි සහ උණූසුම රැදෙන ඇඳුම් අන්දවන්න. විශේෂයෙන්ම ටෙන්ට් එකක් ඇත්නම් , මේ සියල්ල කරනවා වගේම , කණ්ඩායමම ඒ ටෙන්ට් එක තුලට ඇතුළු වීමත් විය හැකි අවදානම් තවත් අඩු කරනවා ක්රම කිහිපයකින්. එකක්, තවත් අයෙක් මේ තත්ත්වයට පත්වීමේ අවස්ථාව අඩු කරනවා, ඒ වගේම කණ්ඩායමේ ඇඟවල් වල උණූසුම නිසා යම් උණූසුම එකතුවීමක් සිදුවෙනවා. මේ විදියට සීතල වෙලා අවදානමක ඉන්නේ පොඩි පැටියෙක් නම්, අම්ම හරි තාත්ත හරි තෙත් ඇඳුම් නොවන වියළි උණූසුම් ඇඳුම් පැලඳ සිටිනවා නම් , පැටියා සහ අම්ම ( හෝ තාත්ත) ඇඟට ඇඟ ගෑවෙන විදියට තියලා රෙද්දකින්, එහෙම නැත්නම් ස්ලීපිං බෑග් එකෙන් ඔතා ගන්න පුළුවන් නම් සාර්ථක විය හැකි උත්සාහයක්.
✅හිටගෙන ඉන්නවාට , ඇවිදිනවාට වඩා පරිස්සම් මේ වෙලාවේ වාඩි වෙලා හෝ බිමට එලන්නට යමක් ඇත්නම් ඒ මත හාන්සිවෙලා ඉන්න එක. එහෙම එන්න අතරේ හීට් පැක් එකක්, උණූසුම් වතුර බෝතලයක් වගේ තියෙනවා නම් , බෙල්ල, කිහිලි, පපුව, වගේ තැන්වලට ඒ උණුසුම ලැබෙන විදියට ආරක්ෂිතව ටික වෙලාවක් තබන්න.
✅දැන් මේ සියල්ල කරලත්, අදාල පුද්ගලයාගේ හයිපොතර්මියා ලක්ෂණ අඩු නොවනවා නම්, හෝ උග්රවනවා නම්, කල්පනාව අඩුවන තත්වයක් දැනෙනවා නම් මේ වෙලාවේ කරන්න තියෙන හොඳම දේ තමය ඉක්මණින් 911 කතා කරන එක. හුඟක් වෙලාවට කැනේඩියන් වනාන්තර ඇතුලේ ෆෝන් එකේ සිග්නල් නැති වෙන්න ඉඩක් තියෙනවා, විශේෂයෙන්ම කඳු ඉහළට යත්දි. එහෙම වුනත් චන්ද්රිකා තාක්ෂණය ඔස්සේ 911 අමතන්නට පහසුකම් අද තියෙනවා.
✅හදිසියේ හරි සීතලට පත්වුනු පුද්ගලයා හුස්ම ගැනීම අසාමාන්ය වනවා නම්, හෝ සිහි නැතිවන (ප්රතිචාරයක් නොදක්වන) තත්ත්වයකට පත් වුනොත් එවන් අවස්ථාවක ක්රියාත්මක විය යුතු ආකාරය දන්නා අයෙක් ඉන්නවා නම් අවශ්ය ප්රථමාධාර, කෘතිම ශ්වසනය වගේම හෘද් තෙරපීම් ලබා දීමට සූදානම්ව සිටීම වැදගත්.
මේ නිසා,
වින්ටරේ හයික්ස් යනවා නම්,
ඒ ගැන අත්දැකීමක් සහ “දැනුමක්” ඇති අයෙක් , කණ්ඩායමක් සමඟ පමණක් ඔබේ මුල්ම ස්නෝ හයික් එක යන්න. විශේෂයෙන්ම පැය කිහිපයක් හෝ දින කිහිපයක් ගත වන හයික්. වින්ටරයේදී , සාමාන්ය වින්ටරය ගැලපෙන , ඇඟ උණූසුම් කරවන ජැකට්, ඇඳුම් වලට අමතරම , තවත් අමතර ඇඳුම් කට්ටලක් රැගෙන යන්න. බැටරි ඔස්සේ උණූසුම ලබා දිය හැකි මේස්, ඇඳුම් කට්ටලයක් , ගැලපෙන බැටරි ප්රමාණයක් පැක් එකේ රඳවා ගන්න. වින්ටරය නොවුනත් වැසි වැටෙන කාළ වලදී වගේම, සමර් එකේ උණුසුම් යැයි හිතෙන, දැනෙන දවසක වුනත් ලේයර් විදියට ඇඳගෙන යන්න. රස්නේ වැඩිවෙනවා නම් වැඩි ඇඳුම් ඉවත් කරගන්න පුළුවන්නේ. මතක ඇතිව කාළගුණය ගැන විමසීමක් කරගෙන ගමන යන්න. මේ සියල්ල කළත්, හයික් එක තුල සීතල වීමකදි, මේ කියන හයිපොතර්මියා ලක්ෂණ මතුවීමකදි, බියර් හෝ වෙනත් මත්පැන් ඔස්සේ “තාවකාලිකව දැනෙන” උණූහුම් කරගැනීමක් කරන්නට එපා. එය අවදානම වැඩි කරගැනීමක් වේවි.
මේ සීතල හැර වෙනත් අනතුරු ඇත්ද?
මේ පාරිසරික අවදානමට අමතරව, හිම කඳු, හිම තට්ටු කඩා වැටීම් (විශේෂයෙන්ම ස්ප්රිංග් එකේ වගේම සමර් එකේ මුල් බාගයේදීත්) , අධික වැසි නිසා සිදුවන පස් කඳු කඩා වැටීම්, හයික් එකේ මග අවහිර වීම් , ඇවිදීමට අපහසුවන වගේම සමහර විටක හිරවීමට පවා හැකිවන තත්වයට මෘදු වන පස්තට්ටු වල බලපෑම නිසා “විය හැකි” අනතුරු ගැනත් දැනුවත්වීම වැදගත්. මේ වගේම, වැසි කුණාටු සහිත අවස්ථා වලදී අකුණූ ඔස්සේ අනතුරු වීමේ ඉඩ කඩකුත් මේ හයික් එකේදි, විශේෂයෙන්ම කඳු මුදුන් සහ තැනිතලා බිම් වලදී මතුවන්නට පුළුවන්. මේ සියල්ල ගැන වෙන වෙනම පෝස්ට්ස් ලියනවා වඩා,
💡ඔය හයික් එක යන්නට සැලසුම් කරන ප්රදේශය ගැන පළාත් රජයේ වනජීවි කටයුතු පිළිබඳ වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ දැනුවත්වීමත්, ඒ ඔස්සේ සූදානම්ව යාමත් හෝ අවදානම් සහිත නම් වෙනත් ප්රදේශයකට හයිකිං ප්ලෑන් එක වෙනස් කිරීමත් වැදගත් වේවි.
💡හදිසි අවස්ථාවකදී 911 වැනි උපකාර සේවා වල සහය ලබා ගැනීමට දැනුවත්ව සිටීමත්, ජංගම දුරකථන වල බැටරි බලය ආරක්ෂා කරගන්නට උපක්රම දැන සිටීම වගේම, අමතර පවර් බෑංක් කිහිපයක් , හයිකිං පැක් ඒකේ තිබීමත් , ඒ වගේම හැකියාවක් ඇත්නම්, emergency beacon රැගෙන යාමත් අවදානමකදී හොඳ පෙර සූදානමක් වේවි.
💡මේ සියල්ල වගේම, පැය කිහිපයක සිට දින ගණනාවක් යන හයික් එකකදී, ඒ ගමන ගැන හිතවත් කවුරුන්හෝ (හෝ බැක්කන්ට්රි හයික් එකක් නම් අදාල ආයතන), නැවත පැමිණෙන්නට සැලසුම් කර ඇති දිනය, තැන වගේ කරුණූ දැනුවත් කර තිබීමත් වැදගත්.
💡හයික් එකක් යාමට පෙර, ඒ හයික් එක් රූට් එක වගේම, අවට ප්රදේශය ගැන මැප් එකක් ෆෝන් එකට වගේම ප්රින්ට් එකක් ලෙසත් ගෙනයාම සහ , තමන් ඒ හයික් රූට් එකේ මේ අවස්ථාවේ රැදෙන තැන ගැන යම් දැනුවත්බවක්, අවදානයක් සහිතව ( අවට පෙනෙන කඳු, ගංගාවන් හෝ ඇහෙන හඬ අනුව) සිටීමත් අවදානමකින් පරිස්සම් වන්නට වගේම අවදානමකදී පරිස්සම් වන්නටත් උදව්වක්.
ලිපි පෙළ නිමා කරන්නට,
මේ විදියට ෆොරස්ට් හයික් එකක් යත්දි අනුගමනය කරන, කළ යුතු “ආචාරධර්මානුකූල” පිළිවෙත් කිහිපයකුත් මතක් කරනවා. ඒ,
🍁 කැනඩාව තුල hiking trails කියන්නේ, කිසිවෙක්ගේ, තනි පුද්ගලයෙක්ගේ, යම් ජනවර්ගයක බූදලයක් නොවේ, එය රටේ ජීවත්වන ඕනම අයෙක්ට පාව්ච්චි කළ හැකි “පොදු” තැනක්. ඒ නිසා, කුමන ප්රදේශයක හයික් එක ගියත්, තමන්ගේ වගේම හයික් එකේ යන අනෙක් පුද්ගලයාගේ ගෞරවයත්, වටිනාකමත් රැකගෙන, අනෙකාට තබා වන සතෙකුට, ගහ කොළටවත් බාධාවක්, පීඩාවක් ඇති නෙවන ලෙස සතුටක් ලබන්නට උත්සාහ කරන්න, හුරුවන්න.
🍁 ගෙනා හැමදේම ගෙනියන්න. කිසිවක් හයික් එක තුල ඒ වනාන්තර ප්රදේශ වල දමා එන්න එපා. ඔබේ පිය සටහන් පමණක් ඒ බිමේ රැඳුනාම ඇති. කෑම ඔතාගෙන ගිය කොළ, පැකට් ආහාර වල කවර තබා, ඔබ ගෙන ගිය පළතුරු ආහාරයට ගත් පසු ඉතිරිවන පොතු, ලෙලිවත් එහි දමා එන්න එපා.
🍁 හයික් එක තුලදී දැක විඳ සතුටුවනවා විනා, මල් අතු, සතුන්ගේ ඇටකටු වැනි කිසිවක් හයික් එකෙන් ගෙදර එත්දී අරගෙන එන්න එපා. එය ඒ පරිසර පද්ධතියට බාධාවක් වගේම, සමහර විට නීතිමය වැරදිකරුවෙක් වීමටත් හේතුවෙක් වේවි.
🍁 හයික් එක සඳහා සළකුණූ කළ මඟ හැර කෑලෑව අස්සෙන් හයික් එක යන්න එපා, ( විශේෂ පුහුණුවක් සහිත බුෂ්වැකිං හයික් එකකදි හැරෙන්නට) , පාරවල් කපන්න එපා.
🍁 හයික් එක අතරේ වැසිකිළි යන්නට අවශ්ය වුනොත් ඒ සඳහා තනා ඇති වැසිකිලි භාවිත කරන්න, එසේ නොහැකි වන අවස්ථාවකදී ජලාශයක් , දියපහරකට අඩුම තරමේ මීටර හැත්තෑවක්වත් ඈතින් ( ඒ කිව්වේ, කැනඩාවේ විදියට කිව්වොත්, අර කහපාට ස්කූල් බස් හතක විතර දුරින් අඟල් හයක් හතක් පමණට හාරාගත් වලක් ඒ සඳහා යොදා ගන්න. හැබැයි පිරිසිදු කරන්නට ටිෂූ පාව්ච්චි කළොත් ඒවත් අර වලටම දාල වන්න නම් එපා. මේ wet wipes, tissues, tampons, pads, හෝ සනීපාරක්ෂක තුවා වගේ දේවල් හයික් එකේ, වනාන්තරේ අස්සේ දාල එන්න එපා. ඒවා සීල් කරන්න පුළුවන් බෑග් එකක (සිප් ලොක් බෑග්) දාගෙන ඇවිත් ගාබෙජ් බින් එකකට දාන්න.
🍁 කතාබහ කරමින් යන්න, නමුත් මහ හඬින් ගීත ගයමින්, බෙර හෝ වෙනත් සංගීත භාණ්ඩ, රේඩියෝ , බූම්බොක්ස් වාදනය කරමින් හයික් එක යන්න එපා. එය වනාන්තරේ සුවය විඳින්නට ආ අනෙක් කෙනාට බාධාවක් වගේම වනසතුන්ටත් පීඩාවක්. ඔබ කැමති නම් හයික් එක අතරේ සිංදුවක් අහන්න, ඒ සඳහා එක ear bud එකක් ( එක් කණකට පමණක්) හෝ Bone-conduction පහසුකම් සහිත හෙඩ් ෆෝන් එක්ක පාවිච්චි කරන්න. කිසිම වෙලාවක කන් දෙකම වහගෙන, අවට පරිසරය නොඇහෙන විදියට මේ හයික් යන්න එපා.
🍁 කඳු සහිත හයික් එකක නම්, හයික් එකේ ඉහළට එන හයිකර්ස්ලාට ඉඩ දෙන්න. Trail එක හුඟක් පටුනම් ආරක්ෂිතව පැත්තකට වී, ඉහළට එන හයිකර්ස්ලාට එන්නට ඉඩ ලබා දෙන්න.අශ්වයන් පිටේ යන හයිකර්ස්ලාට ඉඩ දෙන්න, ඔවුන් පසුවන තුරු කළබල නොවී සහ කළබල , අධික ශබ්ද, ෆ්ලෑෂරය සහිතව පිංතූර ගැනීම් නොකර ඉන්න.
🍁 Trail එකේ දකුණින් පේලියක් ලෙස කණ්ඩායම ඉදිරියට යන්න, වෙනත් හයිකිං ගෲප් එකක් පහුකරත්දි, වමෙන් ඉස්සර කරන්න.
🍁 සුරතල් සතුන් ගෙනයනවා නම් ඔවුන් පාළනය කරගත හැකි ආකාරයකට, සහ ආසන්නයෙන් රැගෙන යන්න. ඔවුන්ගේ මළපහ, ඉතිරි වූ කෑම කැලේ දමා එන්න එපා, සීල් කළ හැකි බෑගයක දමාගෙන විය , හයික් එක කෙළවරේ ඇති කසල බින් එකට දාන්න.
එහෙම නම් මෙතැනින්, මේ ෆොරස්ට් හයික් කතාව අවසන් කරනවා. මේ සියල්ල ලියවුනේ, වනාන්තර සහ වලසුන් ගැන දැනුවත් කිරීමේ ස්වෙච්චා නිලධාරියෙක් ලෙස ලබා ගත් දැනුම, වගේම අවුරුද පහලොවක් විතර මේ කැනේඩියන් කැලෑ , කඳු අස්සේ “කැලෑ වදිමින්” ලබා ගත් අත්දැකීම් වගේම, ඒ අත්දැකීම් ඔස්සේ වූ පෙළඹවීම් නිසාවෙන් ලබාගත් තවත් විශේෂ පුහුණු සහ දැනුම යාවත්කිරීම් ඔස්සේ.
තවත් බොහෝ දේ ලියන්නට ඇතත්, විමසා බලා දැනුවත්වීමටත්, ඒ ඔස්සේ “දැනුවත්ව, සහ විමසිලිමත්ව හයික් එකක් ගොස් සතුටක් ලබන්නට” ඔබට ආරාධනා කරමින් මේ ලිපි පෙළ නිමා කරනවා.
කෙසේ වෙතත්, ඔබට විමසීමට යමක් ඇත්නම්, www.recmike.ca හි, Who AM I පිටුව ඔස්සේ ඇති ඇමතුම් ක්රමය ඔස්සේ ගැටළුවක් යොමු කළොත්, ඊළඟ සතියේදී ගැටළුවට අදාලව මගේ අත්දැකීම් සහ දැනුම මත පිළිතුරක් එකතු කරන්නම්.
එසේ නම්,